Alle hogescholen in Nederland

Wanneer je na de middelbare school wilt gaan studeren, kom je al snel de term ‘hogeschool’ tegen. Maar wat houdt dat nu precies in? Een hogeschool is een onderwijsinstelling waar je praktijkgericht hoger beroepsonderwijs (hbo) volgt. Het grote verschil met een universiteit zit hem in de manier waarop je leert: op een hogeschool ligt de focus op het doen, op de praktijk en op directe toepasbaarheid in je toekomstige beroep.

In Nederland telt het hbo-landschap ongeveer 37 hogescholen, verspreid over het hele land. Sommige zijn groot en breed opgezet met tientallen opleidingen, andere zijn kleiner en specialistischer. Denk aan hogescholen voor kunsten, techniek of gezondheidszorg. Samen bieden ze meer dan 500 verschillende hbo-opleidingen aan, van social work tot creatieve therapie en van verpleegkunde tot communicatie.

De praktische aanpak maakt dat je tijdens je studie veel in aanraking komt met echte werksituaties: stages, projecten met bedrijven en opdrachten die rechtstreeks uit de praktijk komen. Dat is ook meteen wat hbo’ers zo gewild maakt op de arbeidsmarkt.

Wat is het verschil tussen hogeschool en universiteit?

Dit is misschien wel de meest gestelde vraag van aankomende studenten. Beide zijn vormen van hoger onderwijs, maar de aanpak en het eindresultaat verschillen behoorlijk.

Praktijk versus theorie

Op een hogeschool draait het om de vraag: “Hoe doe ik dit?” Je leert vaardigheden die je meteen kunt toepassen in je werk. Denk aan het opzetten van een marketingcampagne, het ontwikkelen van een app of het begeleiden van cliënten.

Bij een universiteit draait het meer om de vraag: “Waarom is dit zo?” Je duikt dieper in de theorie, doet onderzoek en analyseert complexe vraagstukken. Het onderwijs is meer academisch gericht.

Diploma en vervolgmogelijkheden

Na een hogeschool ontvang je een bachelor of science (BSc) of bachelor of arts (BA). Dit geeft je toegang tot de arbeidsmarkt, maar je kunt ook doorstromen naar een hbo-master of, met een schakeltraject, naar een universitaire master.

Een universitair diploma leidt tot een bachelor, waarna je vaak een master volgt. Dit traject duurt langer maar opent deuren naar specifieke functies in onderzoek, beleid of leidinggevende posities.

Wil je meer weten over het verschil en de mogelijkheden? Check dan ook universiteiten Nederland voor een compleet overzicht.

Werkvormen en begeleiding

Hogescholen werken veel met projectgroepen, practica en stages. Je krijgt vaak intensievere begeleiding en kleinere groepen. Het voelt soms meer als een verlengstuk van het middelbaar onderwijs, maar dan wel op een hoger niveau.

Universiteiten verwachten meer zelfstudie en zelfredzaamheid. Hoorcolleges kunnen groot zijn met honderden studenten, en je moet zelf actief aan de slag met de stof.

Aspect	Hogeschool (hbo)	Universiteit (wo)
Focus	Praktijkgericht	Theoretisch en onderzoeksmatig
Duur bachelor	4 jaar	3 jaar
Toelatingseisen	Havo of mbo niveau 4	Vwo of hbo-bachelor
Werkvormen	Projecten, stages, practica	Hoorcolleges, zelfstudie, papers
Klassikale begeleiding	Intensiever, kleinere groepen	Meer zelfstudie, grotere groepen

Kan je doorstromen van mbo naar hbo?

Absoluut, en het gebeurt ook heel vaak. Als je een mbo-diploma niveau 4 hebt, sta je in principe gelijk met iemand met een havo-diploma wat betreft toelating tot het hbo. Wel zijn er een paar dingen om rekening mee te houden.

Directe doorstroom of een tussenstap?

Veel mbo’ers stappen direct over naar een verwante hbo-opleiding. Heb je bijvoorbeeld mbo Verpleegkunde gedaan? Dan is de stap naar hbo Verpleegkunde logisch en vaak ook makkelijker omdat je al basiskennis hebt.

De overstap in de praktijk

Het verschil tussen mbo en hbo is best groot. Waar je op het mbo vooral leert door te doen, wordt op het hbo verwacht dat je ook meer zelfstandig studeert, papers schrijft en kritisch nadenkt. De lesstof is abstracter en vraagt om meer theoretisch inzicht.

Voor alle ins en outs over deze overstap, inclusief tips en ervaringen van studenten die je voor zijn gegaan, kijk op doorstuderen van mbo naar hbo.

Alle hogescholen in Nederland op een rij

Nederland telt 37 bekostigde hogescholen, van groot en breed tot klein en gespecialiseerd. Hieronder vind je het complete overzicht per regio, zodat je precies kunt zien welke hogeschool waar gevestigd is en waar ze zich op richten.

Noord-Nederland

Hanzehogeschool Groningen (Groningen) De grootste hogeschool van Noord-Nederland met een breed aanbod: techniek, economie, gezondheidszorg en kunsten. Sterk in energie en duurzaamheid.

NHL Stenden Hogeschool (Leeuwarden, Emmen, Meppel) Breed aanbod met nadruk op internationale hospitality, toerisme en lerarenopleiding. Veel Engelstalige programma’s.

Alfa-college (Groningen) Kleinere hogeschool met focus op bètatechniek en exacte vakken.

Stenden University (Leeuwarden) Gespecialiseerd in hospitality, toerisme en hotel management met internationale oriëntatie.

Oost-Nederland

Saxion Hogeschool (Enschede, Deventer, Apeldoorn) Breed opgezette hogeschool met sterke technische opleidingen, business school en creatieve studies. Veel samenwerkingen met bedrijven in de regio.

Hogeschool Windesheim (Zwolle, Almere) Sterk in bedrijfskunde, onderwijs, gezondheidszorg en social work. Bekendheid om kwaliteit van lerarenopleiding.

HAN University of Applied Sciences (Arnhem, Nijmegen) Grote hogeschool met campussen in Arnhem en Nijmegen. Breed aanbod met focus op automotive, gezondheid, onderwijs en communicatie.

Hogeschool Edith Stein (Enschede, Hengelo) Gespecialiseerd in onderwijs en pedagogiek, met veel aandacht voor kleinschaligheid.

Iselinge Hogeschool (Doetinchem) Kleinere hogeschool met focus op lerarenopleiding en social work.

Christelijke Hogeschool Ede (Ede) Christelijke identiteit met opleidingen in onderwijs, sociaal werk en gezondheidszorg.

Midden-Nederland

Hogeschool Utrecht (HU) (Utrecht, Amersfoort) Een van de grootste hogescholen met breed aanbod: economie, gezondheidszorg, techniek, onderwijs en kunsten. Modern en vernieuwend onderwijs.

Aeres Hogeschool (Dronten, Almere, Wageningen) Gespecialiseerd in groen onderwijs: dier, plant, landschap, voedsel en milieu.

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) (Arnhem, Nijmegen) Zie Oost-Nederland.

West-Nederland (Randstad)

Hogeschool van Amsterdam (HvA) (Amsterdam) De grootste hogeschool van Nederland met enorm breed aanbod: economie, techniek, sport, onderwijs, gezondheidszorg en digitale media. Sterk internationaal profiel.

Inholland (Haarlem, Amsterdam, Rotterdam, Delft, Den Haag, Alkmaar) Grote hogeschool met vestigingen door de hele Randstad. Breed aanbod met nadruk op life sciences, business en media.

Hogeschool Leiden (Leiden) Sterk in ICT, cybersecurity, sport, onderwijs en social work. Moderne campus.

Haagse Hogeschool (Den Haag, Delft) Internationaal georiënteerd met veel Engelstalige opleidingen. Sterk in business, IT, juridische studies en public management.

Hogeschool Rotterdam (Rotterdam) Breed opgezette stedelijke hogeschool met focus op techniek, economie, gezondheidszorg en creative business.

Hogeschool Leiden (Leiden, Den Haag) Zie eerder.

Christelijke Hogeschool Windesheim Flevoland (Almere) Vestiging van Windesheim met focus op onderwijs en sociaal werk.

Protestantse Theologische Universiteit (Amsterdam, Groningen) Gespecialiseerd in theologie en kerkelijk werk.

Driestar Hogeschool (Gouda) Christelijke hogeschool gericht op onderwijs vanuit reformatorische identiteit.

Zuid-Nederland

Avans Hogeschool (Breda, Tilburg, Den Bosch) Grote hogeschool in Noord-Brabant met breed aanbod. Sterk in techniek, life sciences, business en creatieve industrie.

Fontys Hogescholen (Eindhoven, Tilburg, Venlo, Sittard en meer vestigingen) De grootste hogeschool van Nederland qua vestigingen, verspreid over Noord-Brabant en Limburg. Enorm breed aanbod in bijna alle sectoren.

Zuyd Hogeschool (Maastricht, Sittard, Heerlen) Internationaal georiënteerd met veel samenwerking over de grens. Sterk in gezondheidszorg, techniek, business en kunsten.

HAS Hogeschool (Den Bosch) Gespecialiseerd in groene sector: voeding, dier, tuinbouw en agribusiness.

Hogeschool de Kempel (Helmond) Kleinere hogeschool met focus op lerarenopleiding.

Gespecialiseerde kunsthogescholen

ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten (Arnhem, Enschede, Zwolle) Breed opgezette kunstacademie met opleidingen in beeldende kunst, vormgeving, theater, dans en muziek.

Codarts (Rotterdam) Gespecialiseerd in dans, muziek en circus. Internationaal gerenommeerd.

Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) (Den Haag) Prestigieuze academie voor vormgeving, fine art en fotografie.

Gerrit Rietveld Academie (Amsterdam) Toonaangevende kunstacademie met focus op beeldende kunst en vormgeving.

Design Academy Eindhoven (Eindhoven) Internationaal vermaarde design school met conceptueel design onderwijs.

Koninklijk Conservatorium (Den Haag) Topinstituut voor klassieke en hedendaagse muziek.

AKV|St.Joost (Breda, Den Bosch) Onderdeel van Avans, gespecialiseerd in beeldende kunst en vormgeving.

Fontys School of Fine and Performing Arts (FHK) (Tilburg) Kunstacademie met opleidingen in muziek, dans, theater en beeldende kunst.

Willem de Kooning Academie (Rotterdam) Kunstacademie met focus op beeldende kunst, audiovisuele media en lifestyle design.

Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK) (Amsterdam) Koepel van kunstacademies: Conservatorium van Amsterdam, Theaterschool, Academie voor Beeldende Vorming, Reinwardt Academie en Breitner Academie.

Overige gespecialiseerde hogescholen

Hotelschool The Hague (Den Haag, Amsterdam) Toonaangevende hotelschool voor hospitality management met internationale erkenning.

NHTV Breda University of Applied Sciences (Breda) Nu onderdeel van Avans, gespecialiseerd in media, games, toerisme en logistiek.

Viaa (Zwolle) Christelijke academie voor sociale studies.

Marnix Academie (Utrecht) Christelijke hogeschool voor onderwijs en sociaal-maatschappelijk werk.

Deze lijst geeft je een compleet beeld van het hbo-landschap in Nederland. Elke hogeschool heeft zijn eigen karakter, sfeer en specialisaties. Het loont om meerdere scholen met elkaar te vergelijken op basis van jouw interesses en toekomstplannen.

Wat zijn de toelatingseisen?

De basis voor toelating tot een hogeschool is vrij helder: je hebt een havo-diploma, vwo-diploma of mbo niveau 4-diploma nodig. Maar er zijn wat nuances waar je rekening mee moet houden.

Profielen en profielvakken

Sommige opleidingen stellen eisen aan je profiel of aan specifieke vakken. Wil je bijvoorbeeld Verpleegkunde studeren, dan moet je biologie in je vakkenpakket hebben gehad. Voor Technische Bedrijfskunde heb je vaak wiskunde en natuurkunde nodig.

Heb je die vakken niet? Dan kun je vaak een toelatingstoets doen of een deficiëntietraject volgen. Dit zijn vakken die je alsnog haalt voordat je officieel aan je opleiding begint.

Selectie bij populaire studies

Niet elke opleiding is vrij toegankelijk. Bij studies die enorm populair zijn, zoals Fysiotherapie, Logopedie of opleidingen in de kunsten, geldt vaak een selectieprocedure. Dit kan bestaan uit:

• Een intake- of motivatiegesprek
• Praktijktests of opdrachten
• Een portfolio (vooral bij creatieve opleidingen)
• Deelname aan een meekijkdag

Bereid je hier goed op voor en laat zien waarom juist jij gemotiveerd bent voor deze studie.

Internationale studenten

Wil je als internationale student in Nederland gaan studeren? Dan heb je een diploma nodig dat equivalent is aan het Nederlandse niveau. Ook moet je je taalvaardigheid aantonen via een IELTS of TOEFL-toets. Voor Nederlandstalige opleidingen is een NT2-certificaat vereist.

Hoe zit het met kosten en financiering?

Studeren kost geld, daar is geen twijfel over mogelijk. Het goede nieuws is dat er verschillende manieren zijn om je studie te financieren en dat het in Nederland nog relatief betaalbaar is vergeleken met veel andere landen.

Wettelijk collegegeld

Als je voor het eerst aan een voltijd hbo-opleiding begint en jonger bent dan 30 jaar, betaal je het wettelijk collegegeld. Dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid en ligt voor de meeste studenten rond de €2.500 per jaar.

Studeer je deeltijd of volg je een tweede opleiding? Dan kan het instellingscollegegeld van toepassing zijn, wat vaak hoger ligt. Check dit altijd even bij de hogeschool zelf.

Studiefinanciering en leningen

Via DUO kun je aanspraak maken op verschillende vormen van financiële ondersteuning:

• Basisbeurs voor uitwonende studenten (een gift die je niet hoeft terug te betalen)
• Aanvullende beurs als je ouders een lager inkomen hebben
• Collegegeldkrediet om het collegegeld te lenen
• Studenten-OV voor gratis reizen tijdens je studie
• Extra lening voor andere studiekosten

De totale lening moet je na je studie in maximaal 35 jaar terugbetalen, met een inkomensgerelateerde maandtermijn.

Jouw hogeschoolkeuze in perspectief

Kiezen voor een hogeschool in Nederland betekent kiezen voor praktijkgericht leren, snelle doorstroom naar de arbeidsmarkt en een opleiding die je voorbereidt op een concreet beroep. Met 37 hogescholen verspreid over het land heb je enorm veel keuze, van grote brede instellingen tot kleine specialistische scholen.

De belangrijkste boodschap: neem de tijd om te ontdekken wat bij jou past. Bezoek open dagen, praat met studenten en docenten, en durf vragen te stellen. Een hogeschool is meer dan alleen een diploma; het is de plek waar je jezelf ontwikkelt, nieuwe vrienden maakt en de basis legt voor je toekomstige carrière.

Of je nu direct van de havo komt, doorstroomt vanuit het mbo of juist twijfelt tussen hbo en universiteit: er is altijd een route die bij jou past. Ga op ontdekking, vertrouw op je gevoel en durf die keuze te maken. Succes met je zoektocht naar de perfecte hogeschool!