Alle MBO scholen in Nederland

Zoek je een overzicht van alle MBO scholen in Nederland? Met meer dan 60 ROC’s en tal van gespecialiseerde instellingen verspreid over het hele land, kan het lastig zijn om te bepalen welke school bij jou past. Of je nu net van de middelbare school komt, wilt doorstromen vanuit VMBO, of overweegt om later door te studeren naar HBO, het kiezen van de juiste MBO school vormt een belangrijke beslissing voor je toekomst.

In dit artikel krijg je een compleet overzicht van het MBO-landschap in Nederland. Je leest welke soorten scholen er zijn, hoe je ze kunt vergelijken, en welke factoren belangrijk zijn bij jouw keuze. Ook vind je praktische tips om de school te vinden die het beste aansluit bij jouw ambities, of je nu kiest voor techniek, zorg, ICT, economie of een creatieve richting.

Wat voor soorten MBO scholen zijn er?

Het Nederlandse MBO-onderwijs kent verschillende typen instellingen, elk met een eigen focus en karakter. De meeste studenten volgen hun opleiding bij een Regionaal Opleidingencentrum (ROC). Deze grote onderwijsinstellingen bieden honderden verschillende opleidingen aan, van administratief medewerker tot verzorgende IG.

Daarnaast bestaan er gespecialiseerde MBO scholen die zich richten op een specifiek vakgebied. Denk aan agrarische opleidingscentra (AOC’s) voor alles wat met landbouw, tuinbouw en dieren te maken heeft. Of maritieme colleges voor opleidingen in de scheepvaart. Ook in de kunstsector vind je aparte instellingen, net als in de sport en mobiliteitsbranche.

Sommige scholen vallen onder een specifieke zuil, bijvoorbeeld christelijk of algemeen bijzonder onderwijs. Andere zijn openbaar. Voor jou als student maakt dit meestal weinig verschil in de kwaliteit van het onderwijs, maar het kan wel meespelen in de sfeer en cultuur van de school.

Overzicht van alle ROC’s en MBO scholen per provincie

Nederland telt ruim 60 ROC’s en ongeveer 10 gespecialiseerde onderwijsinstellingen. Hieronder vind je een overzicht per provincie, zodat je makkelijk kunt zien welke opties er in jouw regio zijn.

Provincie	Belangrijkste ROC’s en MBO scholen	Aantal vestigingen
Noord-Holland	ROC van Amsterdam, ROC Horizon College, ROC Flevoland, ROC Nova College	25+
Zuid-Holland	Albeda College, ROC Mondriaan, Da Vinci College, ROC Zadkine	30+
Utrecht	MBO Utrecht, ROC Midden Nederland	15+
Noord-Brabant	ROC Tilburg, Summa College, ROC ter AA, Curio	20+
Gelderland	ROC Rivor, Graafschap College, ROC A12, ROC Aventus	18+
Overijssel	ROC van Twente, Deltion College, Landstede MBO	12+
Limburg	Gilde Opleidingen, ROC Leeuwenborgh, Vista College	15+
Groningen	Noorderpoort	10+
Friesland	ROC Friese Poort, Friesland College	8+
Drenthe	Drenthe College	7+
Zeeland	Scalda	6+
Flevoland	ROC Flevoland	4+

Let op: Veel ROC’s hebben vestigingen verspreid over meerdere steden. ROC van Amsterdam heeft bijvoorbeeld locaties in Amsterdam-Noord, Oost, Zuid en West. Dit betekent dat je vaak een vestiging in de buurt kunt vinden, ook als de hoofdlocatie verder weg ligt.

Hoe kies je de juiste MBO school?

Bij het kiezen van een MBO school speelt meer mee dan alleen de afstand tot jouw huis. Natuurlijk is reistijd belangrijk, vooral als je vier jaar lang elke dag naar school moet, maar er zijn meer factoren die invloed hebben op jouw studiegeluk.

Kijk eerst naar het opleidingsaanbod. Niet elke school biedt dezelfde opleidingen aan. Wil je ICT-beheerder worden? Dan kun je bij bijna elk ROC terecht. Maar zoek je een nicheopleiding zoals goudsmid of scheepsbouwer, dan zijn je opties beperkter. Check altijd of de opleiding die jij wilt volgen ook daadwerkelijk wordt aangeboden op de school van jouw keuze.

Het niveau van de opleiding is cruciaal. MBO kent vier niveaus: van niveau 1 (entreeopleiding) tot niveau 4 (middenkaderopleiding of specialistenopleiding). Wil je later doorstromen naar HBO? Dan heb je een diploma op minimaal niveau 4 nodig. Lees meer over doorstuderen van MBO naar HBO om te ontdekken welke route het beste bij jou past.

De manier van lesgeven verschilt per school. Sommige ROC’s werken veel met projecten en praktijkopdrachten, terwijl andere een meer klassikale aanpak hanteren. Bij veel technische opleidingen leer je bijvoorbeeld direct in de werkplaats of het bedrijf. In de zorgsector doe je vaak stages vanaf je eerste jaar. Vraag bij de open dag hoe het onderwijs is georganiseerd en of dit aansluit bij jouw leerstijl.

Ook de sfeer en voorzieningen zijn belangrijk. Voel je je op je gemak op een grote school met duizenden studenten, of prefereer je een kleinere, hechte community? Kijk tijdens een rondleiding naar de werkplaatsen, computers, sportfaciliteiten en studieruimtes. Check ook welke extra activiteiten er zijn, zoals studentenverenigingen, sportteams of culturele projecten.

De vier niveaus binnen het MBO uitgelegd

Het MBO kent een heldere structuur met vier verschillende niveaus. Deze niveaus bepalen de diepgang van je opleiding en welke vervolgstappen je kunt zetten.

Niveau 1: Entreeopleiding Dit niveau duurt meestal een jaar en is bedoeld voor studenten die extra ondersteuning nodig hebben. Je leert vooral praktische vaardigheden die je helpen bij eenvoudige werkzaamheden. Na afronding kun je doorstromen naar niveau 2.

Niveau 2: Basisberoepsopleiding Een opleiding van twee tot drie jaar waarin je wordt opgeleid tot assistent in een bepaald vakgebied. Denk aan medewerker horeca of assistent mobiliteit. Je bent na afronding klaar voor de arbeidsmarkt, maar kunt ook doorstromen naar niveau 3.

Niveau 3: Vakopleiding Deze driejarige opleiding leidt je op tot zelfstandig medewerker. Je kunt je werk uitvoeren zonder constante supervisie. Voorbeelden zijn kok, verzorgende of eerste monteur.

Niveau 4: Middenkaderopleiding of specialistenopleiding Het hoogste MBO-niveau, dat je in drie tot vier jaar afrondt. Hierna kun je doorstromen naar HBO. Bij een middenkaderopleiding leer je leidinggeven aan anderen. Bij een specialistenopleiding word je expert in een specifiek vakgebied, zoals applicatieontwikkelaar of laborant.

Voor studenten die overwegen om later door te studeren, is niveau 4 essentieel. Wil je meer weten over de stap naar hoger onderwijs? Bekijk dan ook alle hogescholen in Nederland om een beeld te krijgen van je toekomstige mogelijkheden.

BOL of BBL: wat past bij jou?

Binnen het MBO kun je kiezen tussen twee leerroutes: de Beroepsopleidende Leerweg (BOL) en de Beroepsbegeleidende Leerweg (BBL). Beide wegen leiden naar hetzelfde diploma, maar de aanpak verschilt flink.

Bij BOL ben je vooral op school. Je volgt theorielessen en praktijklessen op je opleiding, en loopt tijdens je studie meerdere stages. Deze stages duren meestal een paar maanden per jaar. Je hebt schoolvakanties en een rooster dat lijkt op je middelbare schooltijd. Dit past goed als je eerst een stevige basis wilt opbouwen voordat je de arbeidsmarkt opgaat.

BBL draait het om: je werkt het grootste deel van de week (meestal vier dagen) bij een leerbedrijf en gaat één dag per week naar school. Je hebt een arbeidscontract en verdient salaris. Dit betekent wel dat je minder vrije tijd hebt en schoolvakanties vaak niet volledig vrij bent. BBL past bij jou als je graag meteen wilt verdienen, veel praktijkervaring belangrijk vindt, en goed leert door te doen.

Praktische verschillen op een rij:

• BOL: 60% school, 40% stage – ongeveer gelijk aan 20-30 uur per week onderwijs
• BBL: 80% werken, 20% school – één vaste dag per week naar school
• BOL: Je zoekt zelf stageplaatsen voor korte periodes
• BBL: Je hebt één vast leerbedrijf voor de hele opleiding
• BOL: Recht op studiefinanciering
• BBL: Salaris vanaf dag één (minimaal het jeugdloon)

Niet elke opleiding wordt in beide varianten aangeboden. Sommige vakken, vooral in de zorg en techniek, zijn vaker beschikbaar als BBL. Check dit altijd even bij de school waar je geïnteresseerd bent.

Toelatingseisen en aanmelden bij een MBO school

Voor de meeste MBO opleidingen heb je een VMBO-diploma, HAVO-diploma of een vergelijkbaar niveau nodig. Welk VMBO-diploma je precies nodig hebt, hangt af van het niveau van de MBO-opleiding:

• Voor niveau 1: Meestal geen specifieke vooropleiding vereist
• Voor niveau 2: VMBO basis- of kaderberoepsgerichte leerweg
• Voor niveau 3: VMBO kaderberoepsgerichte leerweg of gemengde leerweg
• Voor niveau 4: VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, gemengde of theoretische leerweg, of HAVO/VWO

Sommige opleidingen stellen extra eisen. Bij sportopleiding moet je vaak een fysieke test doen. Voor verpleegkunde of tandtechniek kan een intakegesprek onderdeel zijn van de selectieprocedure. Bij creatieve opleidingen moet je soms een portfolio inleveren.

Aanmelden doe je via het centrale systeem van de school. De meeste ROC’s gebruiken een online aanmeldsysteem op hun website. Je vult je gegevens in, uploadt je diploma of rapport, en geeft aan welke opleiding je wilt volgen. Sommige scholen hanteren een eerste-kome-eerst-maalbasis, andere werken met loting of selectie.

De belangrijkste momenten in het aanmeldproces:

• Vanaf oktober: Open dagen bij MBO scholen
• Januari tot maart: Aanmelden voor het nieuwe schooljaar
• Maart tot mei: Uitnodigingen voor intakegesprekken
• Juni: Bevestiging van je plek
• Eind augustus: Start van het nieuwe schooljaar

Sommige opleidingen, vooral in de zorg en techniek, zitten snel vol. Wacht dus niet te lang met aanmelden als je een populaire richting kiest.

De kwaliteit van MBO scholen vergelijken

Niet alle MBO scholen zijn hetzelfde. Gelukkig kun je objectieve informatie vinden om scholen te vergelijken. De Inspectie van het Onderwijs beoordeelt alle onderwijsinstellingen en publiceert deze gegevens online.

Let op deze kwaliteitsindicatoren:

• Diplomacijfers: Hoeveel procent van de studenten haalt het diploma? Een percentage boven de 70% is goed.
• Vsv-cijfers (voortijdig schoolverlaters): Hoe meer studenten de opleiding afmaken, hoe beter.
• Studiesucces: Hoeveel studenten halen hun diploma binnen de voorgeschreven tijd plus één jaar?
• Doorstroom: Bij niveau 4: hoeveel studenten stromen door naar HBO?

Deze cijfers vind je op de website van de school zelf, maar ook op vergelijkingssites en in rapporten van de onderwijsinspectie. Bedenk wel dat cijfers niet alles zeggen. Een school met iets lagere slaagcijfers, maar fantastische docenten en moderne voorzieningen kan voor jou persoonlijk de betere keuze zijn.

Bezoek altijd een open dag. Praat met huidige studenten, kijk in de lokalen en werkplaatsen, en stel vragen aan docenten. Dit geeft je een veel beter beeld dan welk rapport dan ook. Vragen die je kunt stellen:

• Hoe groot zijn de klassen gemiddeld?
• Hoeveel begeleiding krijg je bij het vinden van stages of leerbedrijven?
• Welke voorzieningen zijn er voor studenten met een beperking of dyslexie?
• Zijn er uitwisselingsprogramma’s of internationale stages mogelijk?

Gespecialiseerde MBO scholen voor specifieke sectoren

Naast de algemene ROC’s zijn er scholen die zich volledig richten op één sector. Deze instellingen hebben vaak uitstekende contacten met bedrijven in de branche en beschikken over zeer specifieke faciliteiten.

Agrarisch Opleidingscentra (AOC’s) bieden alles op het gebied van land- en tuinbouw, dierenverzorging en groene ruimte. Voorbeelden zijn Wellantcollege, Helicon Opleidingen en Aeres MBO. Deze scholen hebben vaak eigen proeftuinen, dierklinieken en agrarische bedrijven waar je leert werken.

Varenopleidingen vind je bij maritieme colleges zoals STC-Group en Scalda. Hier leer je alles over werken op schepen, van matroos tot maritiem officier. De opleidingen combineren theorie met praktijk op echte schepen.

Kunstopleidingen worden aangeboden door onder andere de Amsterdamse School voor de Kunsten en Nimeto Utrecht. Denk aan mode, grafisch design, fine arts en entertainment. Deze scholen hebben professionele ateliers, studio’s en ontwerpwerkplaatsen.

Media en ICT zijn specialisaties van scholen zoals Mediacollege Amsterdam en Grafisch Lyceum Rotterdam. Met de nieuwste apparatuur leer je werken aan films, games, websites en apps.

Voor deze gespecialiseerde opleidingen geldt vaak dat de toelatingseisen strenger zijn. Je moet soms een toelatingstoets doen of je motivatie overtuigend kunnen uitleggen. De groepen zijn vaak kleiner en de opleidingen intensiever dan bij algemene ROC’s.

Jouw keuze maken

Het kiezen van de juiste MBO school vraagt voorbereiding. Begin op tijd met oriënteren, bezoek meerdere open dagen, en praat met mensen die de opleiding al volgen. Maak een lijstje van wat je belangrijk vindt: nabijheid, sfeer, doorstroommogelijkheden, specifieke vakken.

Twijfel je tussen meerdere scholen? Maak een proefles mee of vraag of je een dag mag meelopen. Veel scholen bieden deze mogelijkheid aan. Zo ervaar je uit eerste hand hoe het onderwijs is en of je je thuis voelt.

Bedenk ook dat je keuze niet definitief hoeft te zijn. Merk je na een paar maanden dat de opleiding of school toch niet bij je past? Overstappen naar een andere opleiding of school is vaak mogelijk, vooral in het eerste jaar. Neem wel contact op met de studieloopbaanbegeleider van je school voordat je een besluit neemt.

Met meer dan 500 verschillende opleidingen verspreid over alle MBO scholen in Nederland, is er vrijwel zeker een opleiding die perfect bij jou past. Doe je huiswerk, vertrouw op je gevoel, en durf de stap te zetten naar een opleiding waarin je jezelf kunt ontwikkelen. Jouw toekomst begint met de keuze die je vandaag maakt.